Taaldenken in spel – een professionaliseringstraject
Ontwerponderzoek naar professionalisering van pedagogisch medewerkers in interactievaardigheden voor spel
Ontwerponderzoek naar professionalisering van pedagogisch medewerkers in interactievaardigheden voor spel
Boogaard, M., Boland, A., Damhuis, R., Veen, A. & Zalm, E. (2021).
RAPPORT: 1067 ISBN: 978-94-6321-133-8
Jonge kinderen leren veel via spel. Vooral ‘doen-alsof-spel’ (rollenspel/fantasiespel) kan bijdragen aan de ontwikkeling van sociale vaardigheden en aan de taaldenkontwikkeling van kinderen. Het is belangrijk dat pedagogisch medewerkers in de kinderopvang inzicht hebben in de verschillende fases in de spelontwikkeling van kinderen. Het is bovendien belangrijk dat pedagogisch medewerkers weten hoe zij het doen-alsof-spel en de taaldenkontwikkeling kunnen ondersteunen en of verrijken. Dat vraagt goede interactievaardigheden.
In het project ‘Kwaliteit van spel, taal en denken’ is een professionaliseringstraject ontwikkeld samen met pedagogisch medewerkers in de kinderopvang en hun interne coaches. Het doel is professionals meer handvatten te bieden voor spelinteracties met kinderen van 2 tot 4 jaar. Daarin is aandacht voor de 10 kernelementen van spelbegeleiding, voor achtergrondkennis over spel- en taaldenkontwikkeling en voor collegiale uitwisseling. Het traject bestaat uit vijf groepsbijeenkomsten in de vorm van een professionele leergemeenschap (plg), het zelfstandig toepassen van nieuwe vaardigheden met de kinderen in de eigen groep, en individuele coaching. Tijdens de coachmomenten en groepsbijeenkomsten vindt bespreking plaats van eigen videofragmenten van spelsituaties, passend bij de 10 kernelementen uit het traject en de leervragen van de deelnemers.
Onderzocht is welke factoren voor pedagogisch medewerkers belemmerend werken als het gaat om ‘meedoen in spel’ en er is een professionaliseringstraject ontwikkeld om hen te ondersteunen bij het overwinnen van belemmeringen. Vervolgens is gekeken of het professionaliseringstraject uitvoerbaar en toepasbaar is in de kinderopvang, en of de verschillende betrokkenen vinden dat het traject ook echt leidt tot verbreding en verdieping van de interactievaardigheden van pedagogisch medewerkers voor het stimuleren van spel, taal en denken.
Het professionaliseringstraject ‘Taaldenken in spel’ is uitvoerbaar en toepasbaar gebleken in de context van twee verschillende kinderopvangorganisaties. De uitvoering kan ook worden gedaan door interne, pedagogische coaches, wat duurzame inzet mogelijk maakt.
De pedagogisch medewerkers en coaches die deelnamen aan het traject zien positieve resultaten. Zij vinden dat hun interactievaardigheden voor spel, taal en denken zijn verbeterd. De deelnemers ervaren het bovendien als prettig om meer tijd te hebben voor spel en zij zien de meerwaarde ervan voor hun contact met de kinderen.
De beoordeling van videofragmenten van spelsituaties uit het begin, midden en einde van het traject wijst erop dat pedagogisch medewerkers zich ontwikkeld hebben in de beoogde richting. Pedagogisch medewerkers slagen er vooral beter in om mee te spelen ‘binnen de doen-alsof-wereld’, om meer ‘volgend’ en minder sturend te zijn, meer spreekruimte te bieden aan kinderen, kinderen vaker uit te dagen om zélf met oplossingen te komen, en zich in sterkere mate te richten op het samenspel in plaats van op één kind. De pedagogisch medewerkers en interne coaches geven aan dat zij steun hebben gehad van:
Naast het onderzoeksrapport is een handleiding beschikbaar waarin pedagogisch geschoolde coaches in de kinderopvang alle achtergrondinformatie en praktische handvatten kunnen vinden voor het uitvoeren van het professionaliseringstraject binnen hun eigen organisatie. Er zijn twee routes beschreven waarlangs dat kan. In de eerste route komen de 10 kernelementen in een vaste volgorde aan bod. De tweede route laat ruimte voor een eigen volgorde, afgestemd op de leerwensen en het niveau van de deelnemers.
Ter ondersteuning van degenen die het traject willen gaan uitvoeren is een online train-de-trainercursus beschikbaar, via EduSeries. Het materiaal is te vinden op de vernieuwde website http://www.taal-in-spel.nl/
Rapport: Taaldenken in spel – een professionaliseringstraject. Kijkwijzer bij de 10 kernelementen.
Contactpersoon: Marianne Boogaard
Zie ook: www.taal-in-spel.nl
Samenwerkingspartners: Taaldenken.nu, IPabo (Amsterdam), Marnix Academie (Utrecht), Columbus Junior (Twente), Spelenderwijs (Utrecht)
Het Kohnstamm Instituut doet onderzoek op het gebied van onderwijs, opleiding, opvoeding en jeugdhulp. Wij zijn gespecialiseerd in opdrachtonderzoek en komen voort uit de Universiteit van Amsterdam.
Wij gebruiken cookies uitsluitend om uw gebruiksgemak te vergroten en om het gebruik van de website te analyseren. Ons Privacybeleid.
OKWe may request cookies to be set on your device. We use cookies to let us know when you visit our websites, how you interact with us, to enrich your user experience, and to customize your relationship with our website.
Click on the different category headings to find out more. You can also change some of your preferences. Note that blocking some types of cookies may impact your experience on our websites and the services we are able to offer.
These cookies are strictly necessary to provide you with services available through our website and to use some of its features.
Because these cookies are strictly necessary to deliver the website, refuseing them will have impact how our site functions. You always can block or delete cookies by changing your browser settings and force blocking all cookies on this website. But this will always prompt you to accept/refuse cookies when revisiting our site.
We fully respect if you want to refuse cookies but to avoid asking you again and again kindly allow us to store a cookie for that. You are free to opt out any time or opt in for other cookies to get a better experience. If you refuse cookies we will remove all set cookies in our domain.
We provide you with a list of stored cookies on your computer in our domain so you can check what we stored. Due to security reasons we are not able to show or modify cookies from other domains. You can check these in your browser security settings.
We also use different external services like Google Webfonts, Google Maps, and external Video providers. Since these providers may collect personal data like your IP address we allow you to block them here. Please be aware that this might heavily reduce the functionality and appearance of our site. Changes will take effect once you reload the page.
Google Webfont Settings:
Google Map Settings:
Google reCaptcha Settings:
Vimeo and Youtube video embeds:
You can read about our cookies and privacy settings in detail on our Privacy Policy Page.
Privacy