Tussentijdse Evaluatie Amsterdamse Leraren- en Scholenbeurzen

Amsterdamse Leraren- en Scholenbeurzen: keuzevrijheid belangrijke meerwaarde

De Amsterdamse beurzen voor leraren en schoolleiders in po en vo hebben een duidelijke meerwaarde. Ze bieden, door de mogelijkheid van persoonlijke groei en de ervaren autonomie daarbij, een extra impuls tot professionalisering en geven scholen door de keuzevrijheid en de financiële middelen de ondersteuning om hun eigen ontwikkeling of beleid in gang of verder voort te zetten. Dit bleek uit een tussentijdse evaluatie van deze beurzen, in opdracht van de Gemeente Amsterdam.

In opdracht van de gemeente Amsterdam voerde het Kohnstamm Instituut een verkennend onderzoek naar de begeleiding in de laatste jaren van het basisonderwijs van leerlingen die naar het praktijkonderwijs (PrO) gaan.

Eigen verantwoordelijkheid centraal

De Amsterdamse Lerarenbeurs is bedoeld voor elke activiteit die een bijdrage levert aan de bekwaamheid van de leraar. Zowel individuele leraren als groepen leraren kunnen de beurs aanvragen. De Scholenbeurs is bedoeld voor activiteiten die een impuls geven aan onderwijs- en schoolontwikkeling. De beurzen zijn voor leraren en schoolleiders/directies in po, vo, vso en so.

De sturingsfilosofie achter het Amsterdamse beleid houdt in dat het onderwijs zelf het best in staat is om beslissingen te nemen over de inzet van middelen in relatie tot hun specifieke situatie. Nadrukkelijk wordt gekozen om de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor onderwijsverbetering neer te leggen bij het onderwijsveld zelf. Hierbij ligt een duidelijk accent op de autonomie van leraren en scholen, als een algemene stimulans voor de ontwikkeling van het gehele Amsterdamse onderwijs.

Persoonlijke ontwikkeling en schoolontwikkeling

Zowel de Amsterdamse Leraren- als de Scholenbeurzen hebben meerwaarde boven andere regelingen. De lerarenbeurs biedt vooral meerwaarde ten opzichte van andere beurzen en regelingen vanwege de mogelijkheid tot persoonlijke ontwikkeling van leraren en de autonomie die leraren hierbij ervaren. Een deel van de meerwaarde ligt in de mogelijkheid een groepsbeurs aan te vragen (gecombineerde inzet). De scholenbeurs heeft vooral meerwaarde voor schoolontwikkeling.

De Amsterdamse Lerarenbeurzen hebben op veel terreinen een bijdrage geleverd en vooral aan de motivatie om te blijven leren en professionaliseren, de ontwikkeling van de school, competenties, lesgeven in het algemeen. Ook de Amsterdamse Scholenbeurzen hebben bijdragen geleverd aan de kwaliteit van het onderwijs, schoolorganisatie en de leercultuur (aan een klimaat van samenwerking en samen leren). Specifieker betreft die bijdrage de samenwerking tussen leraren, hun bijdrage aan de ontwikkeling van de school, competenties van leraren, het lesgeven in het algemeen en leerplezier van leerlingen. Ook de verspreiding van kennis en inzichten in de school wordt als bijdrage van zowel de leraren- als de scholenbeurs gezien. Beide beurzen hebben bijgedragen aan het stimuleren van professionalisering.

Positief over het beleid van de gemeente Amsterdam

Bij de inzet van de beurzen is sprake van een goede balans tussen ‘sturen’ en autonomie: de ervaren autonomie speelt zich binnen geaccepteerde kaders af. Vrijwel iedereen die deelnam aan de onderzoeksactiviteiten is positief over het Amsterdamse beleid. De veranderde rol van de gemeente, meer ondersteunend en minder sturend op inhoud, wordt gewaardeerd. Dat de gemeente hiermee scholen en schoolbesturen ondersteunt in hun eigen ontwikkeling, geeft statuur aan de gemeente.

Zie ook

Emmelot, Y.W., Schenke, W. & Bollen, I. (2019). Eindevaluatie van de Amsterdamse Leraren- en Scholenbeurzen. Rapport 1018, ISBN 978-94-6321-078-2, Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Schenke, W., Bollen, I., Emmelot, Y.W. (2019). Tussentijdse Evaluatie Amsterdamse Leraren- en Scholenbeurzen 2017-2018. Rapport 1014, ISBN 94-6321-077-5, Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Sligte, H., Emmelot, Y. & Schenke, W. (2018). Tussentijdse Evaluatie Amsterdamse Leraren- en Scholenbeurzen 2016-2017. Rapport 987, ISBN 94-6321-048-5, Amsterdam: Kohnstamm Instituut.