Eerste ervaringen met arrangementen benadrukken een meer positieve kijk op Passend Onderwijs

Uit gesprekken met betrokkenen rond de nieuwe werkwijze voor zorgtoewijzing binnen het Experiment Passend Onderwijs Eemland blijkt dat het werken met arrangementen kan leiden tot een snellere, toegankelijkere en minder bureaucratische toewijzing. Het betrokken zijn bij het aanvragen van een arrangement op maat stimuleert een actievere houding, het ervaren van eigenaarschap en eigen verantwoordelijkheid en een kritisch gebruik van de middelen. Wel is ondersteuning bij een goede vraagarticulatie voor scholen in de beginfase essentieel.

Zo blijkt uit een onderzoek van het Kohnstamm Instituut naar de nieuwe werkwijze voor toewijzing van extra ondersteuning in de regio Eemland en de wijze waarop het arrangeren ervaren wordt, in opdracht van het Regionaal Netwerk Passend Onderwijs Eemland.

Van indiceren naar arrangeren

Binnen het Experiment Eemland is ter voorbereiding op de invoering Passend onderwijs in augustus 2014 gedurende vijf jaar ervaring opgedaan met het aanvragen en toekennen van arrangementen. Het arrangeren op maat met loslating van vastgestelde indicatiecriteria en vaste termijnen heeft als  doel de kwaliteit en organisatie van onderwijs aan zorgleerlingen te verbeteren.

Via dossieronderzoek is allereerst vastgesteld hoe er gewerkt wordt en welke arrangementen aangevraagd worden. Vervolgens zijn er op basis van een aantal geselecteerde dossiers interviews gehouden met direct betrokkenen in primair en voortgezet onderwijs, zowel met vertegenwoordigers van  aanvragende scholen, uitvoerende instanties en de toekennende commissie, als met ouders van zorgleerlingen. Deze interviews geven met name een beeld van hoe de nieuwe werkwijze van aanvragen en toekennen in de praktijk ervaren wordt.

Van aanvraag naar toekenning en uitvoering

Arrangeren leidt tot een tijdelijke, op resultaat gerichte interventie voor een of meerdere leerlingen, of ter ondersteuning van een of meerdere teamleden, die de school na afloop zelf kan voortzetten. Arrangementen kunnen in vele soorten en maten aangevraagd en toegekend worden. In de praktijk vinden aanvragers het vooral lastig om een bepaalde ondersteuningsbehoefte om te zetten in een helder geformuleerde vraag. Erkennen van handelingsverlegenheid kan daarbij een rol spelen. Als groot voordeel wordt echter gezien dat de ondersteuning veel sneller en in een eerder stadium dan voorheen geregeld kan worden, meer onderbouwd en beter afgestemd is, dat de lijnen met de commissie van toewijzing kort zijn, dat er meer ruimte is voor samenwerking met ouders en externe betrokkenen.

Toegerust (en tevreden) op weg?

Unaniem vinden scholen de nieuwe manier van werken bij hun visie passen.  Een jaar voor de invoering van Passend onderwijs beschouwt bijna de helft van de scholen zich voldoende toegerust. Zij verwachten een betere verdeling van zorg in de regio. Op veel van de scholen is de basiszorg nog niet helder en is daardoor voor hen niet helemaal duidelijk wat een school moet kunnen bieden en wat je mag verwachten van een arrangement. Ook de samenwerking met ouders bij het aanvragen biedt ruimte tot verbetering, hoewel bijna alle ouders tevreden zijn over de gearrangeerde begeleiding. De tevredenheid over de rol van het netwerk wordt breed gedragen, hoewel er wel behoefte is  om de details met betrekking tot taakverdeling beter in te vullen. Er is daarnaast bezorgdheid of het budget van het samenwerkingsverband wel toereikend is en goed verdeeld kan worden.

Meer informatie:

Samenwerkingspartners: Eva Voncken, www.bureauturf.nl