Internationaal onderzoek laat zien dat tutorprogramma’s zoals Tutoring with the Lightning Squad veelbelovend zijn voor het verkleinen van leesachterstanden. De Nederlandse versie, Lezen met de BliksemBende, is in 2024–2025 in een grootschalig RCT-onderzoek getest onder zwakke lezers in groep 3 en 4.
Wat is Lezen met de BliksemBende?
De BliksemBende is een digitaal tutorprogramma, ontwikkeld door de Rijksuniversiteit Groningen. Leerlingen oefenen vier tot vijf keer per week ongeveer 25 minuten in duo’s, begeleid door een tutor. Tijdens de sessies werken zij aan technisch lezen, spelling, woordenschat en begrijpend lezen.
Onderzoek
In totaal deden 23 basisscholen mee, met 77 klassen en 340 leerlingen met een leesachterstand. De leerlingen werkten 12 weken met de BliksemBende of kregen reguliere leesondersteuning van hun school. Naast scores uit het leerlingvolgsysteem zijn logboeken en programmadata bijgehouden om het gebruik van de interventie te monitoren.
Wat zijn de effecten?
De analyses laten zien dat bij een juiste implementatie de BliksemBende op de meeste uitkomstmaten geen significante effecten heeft. Dit betekent dat leerlingen op de meeste uitkomstmaten niet meer vooruitgaan dan leerlingen die de regulier leesondersteuning van hun school krijgen. Alleen op begrijpend lezen bij leerlingen in groep 4 werd een klein positief effect gevonden. Dit effect verdween echter een half jaar na de interventie; mogelijk is blijvend oefenen nodig om leerwinst te behouden. Voor technisch lezen werd geen effect gevonden ten opzichte van de reguliere ondersteuning, wat mogelijk samenhangt met de gebruikte meetinstrumenten die leessnelheid meten in plaats van leesaccuratesse. Bij spelling zijn er aanwijzingen dat vooral de zwakkere spellers baat hebben, al waren deze resultaten niet robuust. Op rekenen-wiskunde trad een tijdelijk negatief effect op, waarschijnlijk doordat leerlingen rekenlessen misten.
Wat betekent dit?
De BliksemBende werd goed ontvangen door scholen en uitgevoerd zoals beoogd, maar laat in deze studie beperkte effecten zien ten opzichte van de reguliere leesondersteuning van scholen, met potentie voor begrijpend lezen in groep 4. De interventie lijkt meer geschikt voor leerlingen die al enige basis in technisch lezen hebben gelegd. Grotere en langdurigere studies zijn nodig om te bepalen onder welke condities de effecten duurzaam zijn en hoe scholen de interventie het beste kunnen inzetten.
Meer informatie
Krepel, A., Carrión Braakman, I. (2025). Leer je beter Lezen met de BliksemBende? Resultaten van een effectonderzoek. Amstelveen: Kohnstamm Instituut. Rapport 1149.
Contactpersonen:
Alexander Krepel
Illa Carrión Braakman
Samenwerkingspartners:
Rijksuniversiteit Groningen
ITTA UvA
Universiteit van Amsterdam
deel deze pagina
Onderzoeken en publicaties
Partners en samenwerkingen
Kohnstamm Instituut
Kohnstamm Instituut doet onderzoek op het gebied van onderwijs, opleiding, opvoeding en jeugdhulp. Wij zijn gespecialiseerd in opdrachtonderzoek en komen voort uit de Universiteit van Amsterdam.
