Onderzoek naar basisvaardigheden
Vaardigheden op het gebied van taal, rekenen-wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap zijn belangrijk om mee te kunnen doen in onze maatschappij. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de beheersing van deze basisvaardigheden door leerlingen en studenten niet altijd voldoende is. Dit heeft een negatieve invloed op de kansen in hun latere leven en op de maatschappij als geheel.
Basisvaardigheden zijn ook van groot belang voor volwassenen om de weg vinden op het gebied van werk & inkomen, zorg, welzijn en wonen. De meeste Nederlandse volwassenen beschikken over sterke taal- en rekenvaardigheden en probleemoplossend vermogen. De prestaties van jongvolwassenen zijn goed in vergelijking met andere landen. Wel beschikt in Nederland zo’n 16% van de 16-65-jarigen over een laag niveau van taalvaardigheden: zij hebben moeite met het lezen van langere teksten of om verschillende soorten informatie met elkaar te vergelijken.
Kohnstamm Instituut (KI) draagt bij aan onderzoek naar basisvaardigheden voor jong en oud:
- We zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het PIAAC-onderzoek in Nederland: OECD-onderzoek naar taal- rekenvaardigheden en laaggeletterdheid onder volwassenen in 35 landen.
- We dragen bij aan landelijke peilingsonderzoeken naar reken– en schrijfvaardigheden in het basisonderwijs.
- We zetten bestaande kennis op een rij: bijvoorbeeld over het stimuleren van leesmotivatie in het basisonderwijs, de invloed van negatieve leerervaringen voor volwassenen met lage basisvaardigheden of effectieve taalinterventies voor volwassen laaggeletterde NT2-leerders.
- We doen onderzoek naar de ontwikkeling van taalactiviteiten voor specifieke doelgroepen, van vve-peuters tot 65+-ers.
- We werken samen met ’t Markland College Oudenbosch aan een praktijkgericht onderzoek. Deze vo-school in Brabant heeft in juni 2024 de subsidie Verbetering Basisvaardigheden ontvangen van het ministerie van OCW. In werkplaatsen werken scholen en onderzoekers samen met als doel om op basis van wetenschappelijk onderzoek te komen tot verbetering en vernieuwing van het onderwijs. Binnen de werkplaats werken we met professionele leergemeenschappen (PLG’s), waarin docenten en onderzoekers samenwerken aan verschillende deelthema’s.
KIckstart Basisvaardigheden
Uw school bepaalt, wij ondersteunen!
Met ons initiatief KIckstart Basisvaardigheden helpen we scholen die aan de slag willen met het verbeteren van de basisvaardigheden, bijvoorbeeld in het kader van de subsidieregeling Verbetering Basisvaardigheden, bij het opzetten van een projectplan of bij het uitvoeren van (onderzoeks)activiteiten.
Meer informatie vindt u hier.
Alvast beginnen? Ontdek het potentieel van uw school als PLG!
Wil je weten hoe uw schoolteam samenwerkt en hoe dit verder versterkt kan worden? De Scan School als Professionele Leergemeenschap (PLG) biedt een unieke kans om inzicht te krijgen in de samenwerking binnen uw team. Het helpt om krachten en verbeterpunten in kaart te brengen, zodat u als school gericht kunt groeien.
Waarom de Scan School als PLG?
- Korte vragenlijst: Invullen kost slechts 10 minuten per persoon.
- Voor het hele team: Iedereen draagt bij aan een compleet beeld.
- Overzichtelijke resultaten: Scores op de huidige en gewenste situatie gepresenteerd in een helder spinnenweb.
- Praktische adviezen: Concreet en direct toepasbaar voor uw team.
Met deze scan zet u een belangrijke stap richting een cultuur van samen leren, delen en ontwikkelen – de sleutel tot sterk onderwijs. Doe mee en maak van uw school een nog krachtigere leergemeenschap!
Meer weten? Scan School als PLG
Voor scholen in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs.
Rapporten
NELI onderzocht in het gespecialiseerd onderwijs
Leer je beter Lezen met de BliksemBende?
Leer je beter Lezen met de BliksemBende? Dit rapport deelt de resultaten van een effectonderzoek naar een digitaal tutorprogramma voor leerlingen in groep 3 en 4.
Zicht op thuistaal
Op basis van PIAAC-data uit 2023 is onderzocht wat de omvang van de groep kinderen is die in Nederland opgroeit in gezinnen waar Nederlands niet de thuistaal is en hoe deze groep zich ontwikkelt ten opzichte van eerdere jaren.
Nederlandse volwassenen presteren goed op taal- en rekenvaardigheden
De meeste Nederlandse volwassenen beschikken over sterke taal- en rekenvaardigheden en probleemoplossend vermogen. De prestaties van jongvolwassenen zijn goed in vergelijking met andere landen. Dat blijkt uit de Nederlandse resultaten van PIAAC (Programme for the International Assessment of Adult Competenties), dat elke tien jaar de vaardigheden van volwassenen wereldwijd onderzoekt.
Nederlandse leerlingen in het voortgezet onderwijs scoren onder basisniveau digitale geletterdheid
Hoe scoren Nederlandse leerlingen op digitale geletterdheid? Dit internationale onderzoek biedt inzicht in hun vaardigheden op het gebied van computer- en informatiegeletterdheid en computationeel denken, en vergelijkt Nederland met andere landen. Lees meer over de rol van scholen en leraren in digitale educatie.
Health, Literacy and Educational Attainment
Health, literacy, and educational attainment. A rapid Cross-disciplinary Review of the Literature on (Low) Health Literacy across the Lifespan.
Subsidie-evaluatie Nederlands Gebarencentrum
Wat is de waarde van de activiteiten van het Nederlands Gebarencentrum voor de taalgemeenschap? Welke verbeterpunten zien gebarentaligen?
Nieuwkomers in het regulier onderwijs
Perspectiefwisseling in het omgaan met meertaligheid
Welke perspectieven over meertaligheid hebben ouders en professionals ervaren, vroeger en nu?
Alternatieve examinering Nederlands: een uitgelezen kans voor nieuwkomers?
Onderzoek
deel deze pagina
Onderzoeken en publicaties
Partners en samenwerkingen
Kohnstamm Instituut
Kohnstamm Instituut doet onderzoek op het gebied van onderwijs, opleiding, opvoeding en jeugdhulp. Wij zijn gespecialiseerd in opdrachtonderzoek en komen voort uit de Universiteit van Amsterdam.
Benutten van thuistalen in het mbo om lees- en schrijfvaardigheid te bevorderen
/in Onderzoek beroepsonderwijs, Onderzoek gelijke kansen, Onderzoek lerende leraren, Onderzoek taal, rekenen en basisvaardighedenIn dit onderzoek worden de effecten van de interventie onderzocht op de professionalisering van docenten en het studiesucces van studenten.
Integrale ICT-monitor 2022-2023
/in Onderzoek taal, rekenen en basisvaardighedenZicht op ICT-gebruik en ICT-ontwikkelingsmogelijkheden voor het funderend onderwijs.
ICILS 2023
/in Onderzoek taal, rekenen en basisvaardighedenHoe goed zijn 14-jarige leerlingen voorbereid op leven en werken in een digitale wereld? Om dit in kaart te brengen doet Nederland mee aan het internationale vergelijkende onderzoek ICILS 2023.
WOA-Gelijke Onderwijskansen: drie praktijkpublicaties
/in Onderzoek gelijke kansen, Onderzoek lerende leraren, Onderzoek onderwijsvernieuwing, Onderzoek taal, rekenen en basisvaardighedenBuitenschoolse kennisbronnen voor gelijke onderwijskansen Het draagt bij aan gelijke kansen als het ‘kapitaal’ aan kennis, houdingen en vaardigheden van álle leerlingen op school wordt herkend en benut. De theorie over Funds of Knowledge en Funds of Identity gaat niet uit van tekorten of beperkingen van leerlingen, maar neemt als uitgangspunt dat alle leerlingen door […]
Werving van laaggeletterde volwassenen met Nederlands als moedertaal, hoe pak je dat aan?
/in Nieuws, Onderzoek taal, rekenen en basisvaardighedenBij de aanpak van laaggeletterdheid is extra aandacht voor mensen met Nederlands als moedertaal, de NT1’ers. Het blijft moeilijk om deze doelgroep te bereiken. Wat is de sleutel tot succes? Expertise voor werving NT1 doelgroep Maastricht University onderzocht dit samen met het Kohnstamm Instituut en de UNESCO Leerstoel Volwasseneneducatie (Vrije Universiteit Brussel), door in kaart […]
Tweede Kamer debatteert over de aanpak van laaggeletterdheid
/in Onderzoek taal, rekenen en basisvaardighedenDebat aanpak laaggeletterdheid tweede kamer