Acquis basisonderwijs en onderwijs aan het jonge kind

De oogst van twaalf jaar adviezen van de Onderwijsraad over vve en basisonderwijs

Tussen 2002 en 2014 heeft de Onderwijsraad ruim 40 adviezen uitgebracht over het primair onderwijs en het onderwijs aan het jonge kind. Het Kohnstamm Instituut heeft deze adviezen systematisch doorgenomen aan de hand van enkele vragen. Wat zijn de centrale gedachten in de adviezen en zijn ze consistent? Hoe reageert de regering op de adviezen en vinden de adviezen weerklank in het onderwijsveld en in de wetenschap?

Vier thema’s centraal

De centrale gedachten van de Onderwijsraad zijn in vier thema’s te vatten:

1. de leeropbrengsten moeten omhoog,
2. het curriculum moet eigentijdser en gevarieerder,
3. de voorzieningen voor jonge kinderen moeten beter op elkaar worden afgestemd, en
4. het onderwijsstelsel biedt ouders en kinderen onvoldoende maatwerk.

Over deze onderwerpen heeft de Onderwijsraad tal van suggesties ter verbetering gegeven, vooral gericht aan de landelijke overheid, maar ook aan scholen, besturen en andere betrokkenen. Terugkerende aanbevelingen van de raad zijn om te investeren in deskundigheid van leraren en in kennisvergroting.

Impact op het beleid is wisselend

De bewindslieden reageren over het geheel genomen instemmend op de adviezen van de Onderwijsraad. Dat geldt bijvoorbeeld bij de adviezen over cultuureducatie en burgerschapsvorming. Maar het komt ook voor dat de overheid adviezen naast zich neerlegt. Dat is onder andere het geval bij de door de Onderwijsraad bepleite leeropvang die voor alle peuters toegankelijk zou moeten zijn. Bij sommige onderwerpen zien we dat adviezen van de raad niet direct worden gehonoreerd, maar later toch wel (deels) hun weg vinden in het beleid.

Meer aandacht voor doorwerking van de adviezen in het onderwijsveld is wenselijk

Raadsadviezen vinden in de wetenschap brede weerklank. Onderzoekers verwijzen regelmatig naar verschenen adviezen en geven in specifieke gevallen ook gevolg aan door de raad geconstateerde kennistekorten. De weerklank in het onderwijsveld is moeilijk vast te stellen, maar waarschijnlijk niet groot. Om de doorwerking van zijn adviezen te bevorderen zou de Onderwijsraad een proactiever verspreidingsbeleid kunnen volgen.

Trefwoorden

Primair onderwijs, voor- en vroegschoolse educatie (vve), onderwijsbeleid, Onderwijsraad, kwaliteitsagenda, burgerschapsvorming, achterstandenbeleid, school en ouders, passend onderwijs

Meer informatie

Het onderzoek was aangevraagd door de Onderwijsraad, die bij gelegenheid van de installatie van de nieuwe raad per 2015 de oogst van de afgelopen twaalf jaar wilde vastleggen.

Contactpersoon: Guuske Ledoux (wetenschappelijk directeur) T 020-5251386

Zie ook

Onderwijsraad (2013). Een smalle kijk op onderwijskwaliteit. ’s-Gravenhage: Onderwijsraad.