De viering van vrijheid, democratie en rechtsstaat
Evaluatie Subsidieregeling Nationaal Comité 4 en 5 mei
Evaluatie Subsidieregeling Nationaal Comité 4 en 5 mei
Het Nationaal Comité 4 en 5 mei ontvangt van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) jaarlijks een subsidie. Deze subsidie is gericht op de inhoudelijke activiteiten tijdens de 14 jaarlijkse Bevrijdingsfestivals. In opdracht van het ministerie van BZK heeft het Kohnstamm Instituut de doeltreffendheid en doelmatigheid onderzocht van de besteding van de subsidiegelden in de periode 2017-2020. Er hebben gemiddeld 23 activiteiten per jaar plaatsgevonden tijdens of rondom de 14 Bevrijdingsfestivals.
De activiteiten waren gericht op zes centrale thema’s:
De Bevrijdingsfestivals streven naar vier centrale doelen:
Samenvattend concluderen we dat de subsidieregeling doeltreffend is besteed. We lichten twee bevindingen toe.
De betrokkenen geven aan dat zij vinden dat de doelen zijn behaald. Zij voegen daaraan toe dat de inhoudelijke component van de festivals in de afgelopen jaren sterker is geworden. De Bevrijdingsfestivals benadrukken hierbij tevens dat de inhoudelijke activiteiten en de rest van het festival één geheel vormen: hoewel het muziekprogramma geen onderdeel uitmaakt van de subsidie, is het juist de combinatie van het muziekprogramma en de inhoudelijke activiteiten die bijdraagt aan het behalen van de doelen.
De belangrijkste doelgroep van de activiteiten betreft jongeren, in het bijzonder jongeren in het (v)mbo. De betrokkenen geven aan dat de beoogde doelgroepen goed worden bereikt. Dat blijkt ook uit de analyses van deelnemersaantallen: van de deelnemers is tussen de 30 en 75% jongere, en binnen die groep volgt een kwart tot de helft een (v)mbo-opleiding. Bovendien is het bereik onder jongeren de afgelopen jaren gegroeid.
Samenvattend concluderen we dat de subsidieregeling doelmatig is besteed. We lichten drie bevindingen toe.
De betrokkenen zijn van mening dat met de subsidieregeling relevante activiteiten zijn uitgevoerd, met een goed bereik van de beoogde doelgroepen. Daarbij plaatsen zij wel een kanttekening: de afgelopen jaren zijn de kosten toegenomen – met name vanwege eisen aan veiligheid en duurzaamheid. De Bevrijdingsfestivals proberen met de beschikbare financiële middelen maximale effecten te bereiken, maar geven aan dat met een groter budget er (veel) meer mogelijk is.
De activiteiten passen bij de doelen die geformuleerd zijn voor de subsidieregeling. In de projectaanvragen lichten de Bevrijdingsfestivals toe op welke manier(en) zij in hun activiteiten aandacht besteden aan doelen op het gebied van democratie, burgerschap en vrijheid.
Alle betrokkenen streven dezelfde doelen en doelgroepen na. Vaak worden er door de Bevrijdingsfestivals nog extra doelen nagestreefd dan in de subsidievoorwaarden werd gesteld. Ook worden er vaak extra thema’s aangesneden en bredere doelgroepen betrokken. Zo nemen aan de Vrijheidsmaaltijden juist expliciet ook ouderen mee die zelf de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt.
Vaessen, A. & Boogaard, M. (2021). De viering van vrijheid, democratie en rechtsstaat. Evaluatie Subsidieregeling Nationaal Comité 4 en 5 mei. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
Contactpersoon: Annabel Vaessen
Bron afbeelding: ANP
Kohnstamm Instituut doet onderzoek op het gebied van onderwijs, opleiding, opvoeding en jeugdhulp. Wij zijn gespecialiseerd in opdrachtonderzoek en komen voort uit de Universiteit van Amsterdam.