Digitaal afstandsonderwijs in het primair onderwijs

In opdracht van het ministerie van OCW is onderzoek uitgevoerd door KBA Nijmegen, Oberon en Kohnstamm Instituut naar mogelijkheden voor digitaal afstandsonderwijs in het primair onderwijs. Aanleiding tot de onderzoeksopdracht was het verzoek van de Tweede Kamer om een afwegingskader voor online en fysiek onderwijs voor verschillende onderwijssectoren, waaronder het primair onderwijs, en de toezegging door de Minister voor primair en voortgezet onderwijs, op 1 december 2021.

Op dit moment zijn (online) alternatieven in het primair onderwijs niet toegestaan, omdat de regelgeving hiervoor nog ontwikkeld moet worden. Voor bekostigd primair onderwijs staat in de Wet op het Primair Onderwijs (Wpo) beschreven aan welke urennorm scholen moeten voldoen, voor niet-bekostigd onderwijs heeft een rechterlijke uitspraak hier ook invulling aangegeven.

Bij de conclusies werden vier thema’s onderscheiden: ervaringen met digitaal afstandsonderwijs, huidige toepassingen, mogelijke en wenselijke toepassingen en randvoorwaarden.

De meningen over digitaal afstandsonderwijs in het basisonderwijs in Nederland zijn verdeeld, zo blijkt uit het onderzoek. Veel schoolleiders, leraren en ouders zien bezwaren en beschouwen digitaal afstandsonderwijs niet als een verrijking van het onderwijs.

Resultaten die in internationale studies worden gerapporteerd, zijn echter niet negatief. Sterker nog: in sommige gevallen zijn deze zelfs beter dan bij klassikaal onderwijs. Ook op de weinige scholen in Nederland waar digitaal afstandsonderwijs structureel – maar op kleine schaal – wordt ingezet, is men positief over de resultaten.

De deelnemers aan het vragenlijstonderzoek die niet negatief ten opzichte van digitaal afstandsonderwijs staan, zien vooral mogelijkheden daarvan voor leerlingen die langdurig ziek zijn. Dit geldt voor schoolleiders en ICT-coördinatoren, leraren en ouders.

Schoolleiders en ICT-coördinatoren zien daarnaast ook de waarde als instrument om het effect van het lerarentekort te verminderen. In de toepassingen in de praktijk die in de vraaggesprekken zijn besproken, is inderdaad voor digitaal afstandsonderwijs gekozen vanwege het lerarentekort. Bij die toepassingen zijn schoolleiders en leraren enthousiast over de resultaten en zijn ook de ouders positief.

Meer informatie

Smeets, E., Suijkerbuijk, A., Van Binsbergen, M., Krepel, A., (2023). Digitaal afstandsonderwijs in het primair onderwijs. Ervaringen en mogelijkheden. Nijmegen: KBA Nijmegen.

Contactpersonen:
Ed Smeets (KBA Nijmegen)
Marion van Binsbergen (Kohnstamm Instituut)