Evaluatieonderzoek zorgarrangeurs

Evaluatieonderzoek naar zorgarrangeurs

Sinds 2020 kennen de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een projectsubsidie toe aan Stichting Onderwijsconsulenten, waarmee zorgarrangeurs worden aangesteld. De functie zorgarrangeur heeft als doel scholen, schoolbesturen en samenwerkingsverbanden te ondersteunen bij het (collectiever) regelen van Zorg in Onderwijs (ZiO). Kohnstamm Instituut en Oberon hebben de subsidie voor zorgarrangeurs van 2020 t/m 2024 geëvalueerd in opdracht van de ministeries van OCW en VWS.

De hoofdvraag van het onderzoek is:
In hoeverre draagt de uitvoering van de subsidie voor de zorgarrangeurs bij aan het oplossen van knelpunten en problemen die het veld ervaart met betrekking tot het organiseren en financieren van zorg in onderwijstijd en de samenwerking tussen onderwijs en zorg?

Plan van aanpak

Data is verzameld door middel van een secundaire data-analyse, een enquête onder schoolleiders, focusgroepgesprekken en reflectiebijeenkomsten met verschillende stakeholders. Daarin hebben scholen, samenwerkingsverbanden, gemeenten en zorgorganisaties hun ervaringen in de samenwerking met de zorgarrangeurs gedeeld en aangegeven wat volgens hen de meerwaarde is van de inzet van een zorgarrangeur.

Kenmerken van trajecten van zorgarrangeurs

Uit de secundaire data-analyse blijkt dat er 119 trajecten zijn afgerond tussen 2020 en 2025, waarvan de meeste trajecten langlopend waren (125 uur), binnen cluster 3 en 4 scholen in de regio’s Noord en Zuid. Veelvoorkomende redenen van aanvragen van een zorgarrangeur waren om zorg in de school inzichtelijk te maken (30%) en om te komen tot lokale/regionale collectieve afspraken over zorg in onderwijs (27%). Daarnaast blijkt dat nog veel scholen niet bekend waren met de functie van zorgarrangeur.

Positieve waardering voor zorgarrangeurs

De inzet van zorgarrangeurs wordt meestal positief gewaardeerd.

De belangrijkste pluspunten van de zorgarrangeurs vanuit hun rol als adviseur, kennisdeler, procesregisseur en verbinder betreffen:

• De kennis die de zorgarrangeur meebrengt op gebied van wet- en regelgeving van zorg in onderwijs en specialistische kennis op gebied van zorg.
• Het netwerk van de zorgarrangeur waarin kennis kan worden gedeeld en goede voorbeelden kunnen worden gegeven over hoe zorg in onderwijs kan worden georganiseerd.
• De overkoepelende en objectieve blik van een zorgarrangeur, waarmee partijen gewezen kunnen worden op de eigen verantwoordelijkheden en het belang van een gezamenlijk gesprek.
• Verbinding en samenwerking tussen partijen stimuleren.

Aandachtspunten voor zorgarrangeurs

Uit het onderzoek komen ook een aantal aandachtspunten voor verbetering naar voren:

• Meer oog voor de borging van processen en opbrengsten, onder meer door van het begin af aan duidelijk te maken welke verantwoordelijkheden de verschillende partijen hebben en houden.
• Meer oog voor samenwerking vooraf. Een aanbeveling is om naast scholen ook gemeente(n) en zorgaanbieders al bij de aanvraag voor een zorgarrangeur te betrekken.
• Beter verwachtingsmanagement door betere communicatie; Stakeholders geven aan dat er soms onduidelijkheden waren over wat er mocht worden verwacht van de zorgarrangeur en wat de precieze taken waren.

Wanneer waren trajecten succesvol?

Trajecten waren succesvoller wanneer er al meer werd samengewerkt door verschillende partijen om Zorg in Onderwijs (collectiever) te organiseren. Trajecten waren niet succesvol wanneer doelen nog niet bereikt waren wegens gebrek aan tijd, of doordat ook zorgarrangeurs tegen schotten rondom wet- en regelgeving aanliepen bij het organiseren van collectieve regelingen voor zorg in onderwijs.

Conclusies en aanbevelingen

Het eindadvies van het onderzoek is om de functie van zorgarrangeur te behouden en beter te duiden, de functie langduriger inzetbaar te maken en duidelijk te communiceren over de taken en verantwoordelijkheden van de zorgarrangeur. Ook is het belangrijk om de meerwaarde van de zorgarrangeur in de bijpassende rollen te versterken op de hiervoor beschreven punten. Tot slot geven veel deelnemers mee dat een zorgarrangeur niet alleen de problemen in het regelen van zorg in onderwijstijd kan oplossen. Dit vraagt om betere wet- en regelgeving.

Meer informatie

Veugen, M.J., Karssen, M., Rosema, K.W., Elshof, D., Middelbeek, L., & Parlayan, D. (2026). Evaluatieonderzoek Zorgarrangeurs: Doelmatigheid en doeltreffendheid van de subsidie voor zorgarrangeurs 2020 – 2024. Amstelveen: Kohnstamm Instituut. Rapport 1148.

Contactpersonen:
Merlijn Karssen
Marijke Veugen

Zie ook:
Karssen, M., Van Griensven, L., Lalihatu, E.S. & Rosema, K.W., Van Eijkel, R., Van Casteren, B., & Pritsch, D. (2025). Monitor experiment onderwijszorgarrangementen. Eerste monitorrapport. Amstelveen: Kohnstamm Instituut.

Ledoux, G. & Waslander, S., m.m.v. Eimers, T. (2020). Evaluatie passend onderwijs. Eindrapport Mei 2020. Amsterdam: Kohnstamm Instituut; Tilburg: TIAS School for Business and Society, Tilburg University; Nijmegen: KBA Nijmegen