Evaluatie pilot bovenschoolse veiligheidscoördinatoren in het primair onderwijs
Hoe versterken bovenschoolse veiligheidscoördinatoren de sociale en fysieke veiligheid op basisscholen in Amsterdam Zuidoost en wat is daarvoor nodig?
In Amsterdam Zuidoost ervaren te veel kinderen in het primair onderwijs sociale en fysieke onveiligheid, bijvoorbeeld door pesten, bedreigingen en spanningen in de wijk. Dat belemmert hun leerprestaties, welzijn en mentale gezondheid.
Om scholen beter te ondersteunen is een pilot gestart met bovenschoolse veiligheidscoördinatoren die op meerdere basisscholen in Amsterdam Zuidoost werken. Zij adviseren over beleid, helpen bij het opstellen en actualiseren van veiligheidsplannen, ondersteunen teams bij complexe casuïstiek en onderhouden de verbinding met partners in de wijk, zoals jongerenwerk en wijkagenten. Daarnaast doet de veiligheidscoördinator ook onderzoek bij conflicten tussen personeelsleden onderling, leerlingen onderling, conflicten tussen ouders en de school, ondersteunt en adviseert alle directeurs bij complexe zaken en werkt ook nauw samen met HR.
De vraag is in welke mate de inzet van bovenschoolse veiligheidscoördinatoren daadwerkelijk bijdraagt aan meer feitelijke én ervaren veiligheid, en onder welke condities deze functie het meest effectief is.
Kohnstamm Instituut evalueert, in opdracht van Stichting School & Veiligheid, deze pilot met een mixed-methods onderzoek. Op basis van een Theory of Change-model wordt zichtbaar hoe de inzet van veiligheidscoördinatoren zich vertaalt in:
- concrete activiteiten (zoals beleidsontwikkeling, preventieve interventies en incidentafhandeling);
- tastbare producten (bijvoorbeeld protocollen en registratiesystemen);
- effecten voor leerlingen, ouders, personeel en samenwerkingspartners.
We combineren documentenonderzoek (veiligheidsplannen, protocollen, incidentregistraties), monitorgegevens over veiligheidsbeleving, enquêtes onder schoolleiders, leerkrachten en interne professionals, en interviews en focusgroepen met veiligheidscoördinatoren en externe partners.
Het onderzoek levert een gevalideerd Theory of Change-model op voor de functie van bovenschoolse veiligheidscoördinator in het primair onderwijs, evenals inzicht in succesfactoren, knelpunten en randvoorwaarden voor duurzame inbedding. Op basis hiervan worden concrete aanbevelingen voor verdere ontwikkeling en borging van de functie geformuleerd, in het licht van de Wet Vrij en Veilig Onderwijs en de Amsterdamse aanpak Schoolveiligheid.
Projectleider en andere betrokkenen
Janneke van de Pol
Alexander Krepel
Esmée Lalihatu
Esther Stronkhorst
Opdrachtgever
Stichting School en Veiligheid
Looptijd
mei 2026 tot mei 2027
